ออนเซ็น 101: เสน่ห์ที่มากกว่าน้ำร้อน

ออนเซ็นต่างจากการอาบน้ำธรรมดาตรงที่น้ำร้อนมาจากพลังงานความร้อนใต้พิภพ และมีแร่ธาตุหลากชนิดที่ให้คุณประโยชน์เฉพาะตัว เช่น

1. บ่อกำมะถัน (Sulfur Springs) – น้ำสีขาวขุ่น มีกลิ่นคล้ายไข่ ช่วยผลัดเซลล์ผิว ลดการอักเสบ และกระตุ้นการไหลเวียนโลหิต
2. บ่อโซเดียมคลอไรด์ (Sodium Chloride Springs) – ให้ความอบอุ่นลึกถึงข้างใน ช่วยลดอาการปวดเส้นประสาท กล้ามเนื้อเมื่อยล้า และความเหนื่อยสะสม
3. บ่อคาร์บอเนต (Carbonated Springs) – มีฟองเล็ก ๆ ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือด ทำให้ผิวเนียนนุ่ม
4. บ่อเหล็ก (Iron Springs) – น้ำสีแดงอมน้ำตาล ช่วยเพิ่มธาตุเหล็กและบำรุงการไหลเวียนเลือด
5. บ่ออัลคาไลน์ (Alkaline Simple Springs) – น้ำใส ละมุน มักเรียกกันว่า “บ่อผิวสวย” เพราะช่วยให้ผิวเรียบเนียนและนุ่มลื่น

งานวิจัยหลายชิ้นพบว่า การแช่ออนเซ็นอย่างสม่ำเสมอสามารถช่วยลดความเมื่อยล้า บรรเทาอาการปวดเส้นประสาท คลายกล้ามเนื้อ และช่วยให้นอนหลับดีขึ้นด้วยการกระตุ้นระบบไหลเวียนโลหิตและผ่อนคลายระบบประสาท (Kiełczawa, 2015^[2]; Yamasaki et al., 2024^[4]; Goto, 2008)^[1] นอกจากนี้ยังมีงานศึกษาพบว่าอาจช่วยปรับสมดุลของจุลชีพในลำไส้ (gut microbiota) ส่งผลดีต่อสุขภาพภายในร่างกายอีกด้วย (Takeda et al., 2024)^[3]

เหนือสิ่งอื่นใด ก่อนลงแช่อย่าลืมรักษามารยาทที่สำคัญในการลงออนเซ็น ได้แก่ การล้างตัวให้สะอาดก่อนลงและห้ามนำผ้าขนหนูจุ่มในน้ำ อ้อ สำหรับคนที่ไม่ค่อยชิน ขอแนะนำให้ค่อยๆ แช่ทีละนิด เพราะอุณหภูมิน้ำอาจร้อนกว่าที่คิด!

ออนเซ็น 102 : 5 ออนเซ็นในญี่ปุ่นที่ควรแวะไปลอง

1. อาตามิ (Atami, จังหวัดชิซุโอกะ)

ใช้เวลาเดินทางเพียงประมาณ 40 นาทีจากโตเกียวก็จะได้พบกับเมืองตากอากาศริมทะเลแห่งนี้ ที่นี่มีน้ำพุร้อนที่อุดมด้วยคลอไรด์ ช่วยคลายเมื่อยและบำรุงข้อ แถมมีวิวทะเลสวยๆ ให้ผ่อนคลายเต็มที่

2. เบปปุ (Beppu, จังหวัดโออิตะ คิวชู)

จะบอกว่าที่นี่เป็นเมืองหลวงแห่งออนเซ็นของญี่ปุ่นก็ว่าได้ เพราะมีทั้งบ่อโคลน บ่อทราย และบ่ออบไอน้ำ นอกจากเรื่องแช่ อย่าพลาดเรื่องชิมด้วย Jigokumushi คือเมนูอาหารนึ่งด้วยไอร้อนจากออนเซ็นที่อยากให้ได้ลองกัน

3. คุซัตสึ (Kusatsu, จังหวัดกุนมะ)

ที่นี่มีชื่อเสียงหลายอย่าง เช่น Yubatake หรือแปลตรงตัวได้ว่า “ทุ่งน้ำร้อน” และบ่อออนเซ็นกำมะถันเข้มข้นที่ช่วยทำความสะอาดผิวและฆ่าเชื้อแบคทีเรีย

4. เอจิโกะ-ยูซาวะ (Echigo-Yuzawa, จังหวัดนีงาตะ)

นอกจากจะเป็นจุดหมายยอดนิยมของนักสกี น้ำออนเซ็นบ่ออัลคาไลน์ที่นี่ยังมีความอ่อนโยน ช่วยคลายกล้ามเนื้อและคืนความสดชื่นหลังลุยหิมะทั้งวันด้วยนะ

5. โดโกะ (Dogo, จังหวัดเอะฮิเมะ ชิโกะกุ)

ว่ากันว่าโดโกะเป็นหนึ่งในออนเซ็นที่เก่าแก่ที่สุดในญี่ปุ่น อาคารไม้สุดคลาสสิกของที่นี่มักถูกกล่าวถึงว่าให้กลิ่นอายเหมือนในอนิเมะเรื่อง Spirited Away ของสตูดิโอจิบลิ (แม้ไม่มีการยืนยันอย่างเป็นทางการ) น้ำออนเซ็นที่นี่มีอัลคาไลน์ช่วยปลอบประโลมทั้งร่างกายและจิตใจ

เอาเป็นว่าไม่ว่าคุณจะแช่ออนเซ็นเพื่อผิวสวย การนอนหลับที่มีคุณภาพ หรือคลายความเมื่อยล้า ออนเซ็นของญี่ปุ่นมอบให้มากกว่านั้น เพราะมันคือช่วงเวลาที่เดินช้าลง ให้โอกาสเราได้หายใจลึก ๆ และปล่อยให้ธรรมชาติเยียวยาเราในแบบที่เรียบง่ายที่สุด

แต่แน่นอนว่าคงไม่มีใครไปออนเซ็นได้ทุกวัน ญี่ปุ่นจึงมีทางเลือกให้คนรักการผ่อนคลายมากมาย ไม่ว่าจะเป็นเครื่องดื่มเสริมวิตามินและเกลือสำหรับแช่น้ำที่ช่วยเสริมสุขภาพกายใจได้แม้อยู่บ้าน ถือเป็นทางลัดสู่ความผ่อนคลาย โดยไม่ต้องเดินทาง (และแช่น้ำร่วมกับคนอื่น!)

References

1. Goto, Y. (2008). Psychophysiological effects of bathing in hot spring evaluated by EEG. Annals of General Psychiatry, 7(Suppl 1), S140. https://doi.org/10.1186/1744-859X-7-S1-S140
2. Kiełczawa, B. (2015). Balneological use of geothermal springs in selected regions of the world. In E. Huenges (Ed.), Geothermal Energy Systems (pp. 377–394). CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781315734972-13
3. Takeda, M., Choi, J., Maeda, T., Tsuchiya, M., & Nakanishi, Y. (2024). Effects of bathing in different hot spring types on Japanese gut microbiota. Scientific Reports, 14, 2316. https://doi.org/10.1038/s41598-024-52895-7
4. Yamasaki, S., Kashiwado, Y., Maeda, T., & Horiuchi, T. (2024). Night-time hot spring bathing is associated with improved blood pressure control: A mobile application and paper questionnaire study. PLOS ONE, 19(3), e0299023. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0299023